Προβολή : The Girl With The Dragon Tattoo – Το Κορίτσι Με Το Τατουάζ

Η κινηματογραφική μεταφορά του πρώτου βιβλίου της τριλογίας «Μιλλένιουμ», βγαλμένη από την πένα του δημοσιογράφου Στιγκ Λάρσον, δεν υστερεί σε τίποτα σε σύγκριση με το πρωτότυπο βιβλίο, το οποίο έγινε παγκόσμια επιτυχία αμέσως μετά την έκδοσή του. «Το Κορίτσι Με Το Τατουάζ» είναι ένα ψυχολογικό θρίλερ που καθηλώνει και που, παρά τα 152 λεπτά διάρκειας, δεν κουράζει.
Η προβολή θα γίνει την Δευτέρα, 2 Δεκεμβρίου, στις 20:30 το βράδυ, στην αίθουσα προβολών του Κωνσταντινείου Πνευματικού Κέντρου.

The Girl With The Dragon Tattoo

Δεν είναι λίγοι αυτοί που σκέφτονται τις χώρες ου Σκανδιναβικού Βορρά σαν την Γη της Επαγγελίας, την νέα Αμερική με τις άπειρες ευκαιρίες – και, συγκρίνοντας με τα καθ’υμάς, δεν έχουν και πολύ άδικο. Ειδικότερα η Σουηδία, μια χώρα που χτίστηκε από μετανάστες, φτιαγμένη από φωτιά και πάγο, φιγουράρει πρώτη ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες υψηλού επιπέδου ζωής. Είναι μια εικόνα που μας έχει εντυπωθεί ανεξίτηλα στο μυαλό, έχει γίνει σχεδόν κομμάτι του συλλογικού υποσυνείδητου των ανθρώπων του Νότου που επιθυμούν κάτι καλύτερο. Αισθανόμαστε, λοιπόν, παράξενα, ίσως και άβολα, όταν έρχονται οι ίδιοι οι Σουηδοί και μας αποκαλύπτουν ένα μαύρο υπόστρωμα κάτω από το απαστράπτον κάλυμμα της χώρας τους, μια ζωή καθόλου ελκυστική, σκοτεινή και εν δυνάμει επικίνδυνη. Αυτό κάνει, με ανατριχιαστική ωμότητα, ο δημοσιογράφος Στιγκ Λάρσον, στην λογοτεχνική τριλογία του «Millenium», της οποίας το «Κορίτσι Με Το Τατουάζ» («Män Som Hatar Kvinnor», «Άντρες Που Μισούν Γυναίκες» ο πρωτότυπος τίτλος) αποτελεί το πρώτο μέρος. Η κινηματογραφική της μεταφορά, από τον Νιλς Άρντεν Όπλεβ δεν υπολείπεται στο ελάχιστο αυτής της ανατριχιαστικής ωμότητας.

Η ιστορία αρχίζει με την δικαστική ήττα του δημοσιογράφου Μίκαελ Μπλόμκβιστ, ο οποίος κατηγορείται από τον δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία  Χανς-Ερικ Βενερστρομ για συκοφαντική δυσφήμιση. Η ήττα τον γονατίζει, τόσο κοινωνικά όσο και οικονομικά, και απειλεί την ζωή του περιοδικού Μιλλένιουμ στο οποίο εργάζεται και του οποίου υπήρξε συνιδρυτής. Μια δεύτερη ευκαιρία όμως του παρουσιάζεται, στο μακρινό και απομονωμένο προάστιο Χέντεσταντ, όταν ο επίσης δισεκατομμυριούχος πατριάρχης της οικογένειας Βανιερ, Χένρικ, του προσφέρει  μια αποστολή. Τυπικά, για τον έξω κόσμο, θα βοηθήσει στην συγγραφή της βιογραφίας όλης της οικογένειας. Ουσιαστικά όμως, καλείται να λύσει ένα μυστήριο που κρατάει εδώ και σαράντα χρόνια: την εξαφάνιση της ανιψιάς του Χένρικ, Χάριετ. Αμοιβή του: ο Χανς-Ερικ Βενερστρομ στο πιάτο. Βοηθός του, η κοινωνικά απροσάρμοστη αλλά ιδιοφυής Λίσμπεθ Σαλάντερ, μια ερευνήτρια και εξπέρ στους υπολογιστές που δουλεύει ανεξάρτητα συγκεντρώνοντας πληροφορίες για λογαριασμό όποιου έχει την ικανότητα να πληρώσει.

Ένας πολύπλοκος λαβύρινθος προσώπων, ιστοριών και καταστάσεων, το βιβλίο του Στιγκ Λάρσον μεταφέρεται πιστά στο εξίσου δαιδαλώδες αλλά όχι κουραστικό σενάριο της ταινίας του Όπλεβ. Με χειρουργική ακρίβεια και με παθιασμένες ερμηνείες, η ιστορία του παρελθόντος εκτυλίσσεται στο πανί σαν ένα ψυχολογικό θρίλερ που δεν χάνει στο ελάχιστο σε ρυθμό και ατμόσφαιρα. Η γκρίζα, καταθλιπτική πλευρά του Βορρά γίνεται το σκηνικό σε ένα θέατρο δολοπλοκιών, μίσους και απελπισίας, αποκαλύπτοντας πολλά για μια κοινωνία που, για τους ξένους, φαντάζει γυαλιστερή, άσπιλη και αμόλυντη. Μια καλοκουρδισμένη μηχανή που λειτουργεί άψογα, αποκαλύπτει τα βρώμικα εντόσθια της, γεμάτα σκόνη, βρωμιά και φαντάσματα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που, μερικά χρόνια αργότερα, ο Ντέηβιντ Φίντσερ θα γυρίσει το remake της ταινίας και πάλι στην Σουηδία. Η ατμόσφαιρα που καθορίζει την ίδια την ψυχή του «Κοριτσιού Με Το Τατουάζ» δεν θα μπορούσε να υπάρξει αλλού.

Για μας τους Νότιους, η λαμπερή και πανέμορφη Σουηδία σηκώνει την απαστράπτουσα φούστα της και μας αποκαλύπτει ένα σκοτεινό εσωτερικό, μια καρδιά που τρομάζει και προκαλεί αμηχανία. Για τους ίδιους τους Σουηδούς – αλλά και όσους άλλους ζουν την καθημερινότητά τους εκεί – είναι μια απόπειρα ενός λαού να καταλάβει λίγο καλύτερα τον εαυτό του, να αντιμετωπίσει τις σκοτεινές πτυχές ενός παρελθόντος που πολλοί αγνοούν και ακόμη περισσότεροι επιλέγουν να αγνοούν. Ό,τι και να’ναι, το «Κορίτσι Με Το Τατουάζ» σοκάρει, προκαλεί και φέρνει σε δύσκολη θέση. Δεν παύει όμως να αποτελεί ένα φαινόμενο, τόσο λογοτεχνικό όσο και κινηματογραφικό.

Προβολή : 4 Months, 3 Weeks and 2 Days – 4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες

Η Κινηματογραφική Λέσχη Αταλάντης κλείνει το αφιέρωμά της στον Βαλκανικό Κινηματογράφο με τον νικητή του Χρυσού Φοίνικα 2007 : 4 Μήνες, 2 Εβδομάδες και 2 Μέρες. Μια Οδύσσεια δοσμένη με εξαντλητική λεπτομέρεια, μια ανθρώπινη ιστορία υπό το απάνθρωπο βλέμμα της δικτατορίας. Η ταινία θα προβληθεί στις 25 Νοεμβρίου, στις 20:30 το βράδυ, στην αίθουσα προβολών του Κωνσταντινείου Πνευματικού Κέντρου. Σας περιμένουμε!

4 Months, 3 Weeks and 2 Days

Καθώς φτάνουμε στο τέλος του Νοεμβρίου, φτάνουμε και στο τέλος του αφιερώματός μας στον Βαλκανικό Κινηματογράφο. Έναν κινηματογράφο πολύχρωμο, πλούσιο σε συναισθήματα, χωρίς περιστροφές και κρυφά νοήματα. Ο Βαλκανικός Κινηματογράφος είναι πάνω απ΄όλα έντιμος στην απόδοσή του, και κάτι τέτοιο είναι λίγο έως πολύ αναμενόμενο: σε μια περιοχή με δική της, ξεχωριστή προσωπικότητα, σε μια χοάνη λαών, εθνοτήτων και πολιτισμών που έχει ταλαιπωρηθεί αφάνταστα στους αιώνες, δεν χωρούν περιστροφές.
Η Ρουμανία βρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ Βαλκανίων και Ανατολικής Ευρώπης. Ένας λαός διφορούμενος, που αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην Λατινογενή κληρονομιά της και στο Βαλκανικό αίμα, δεν μπορεί παρά να δώσει έναν κινηματογράφο εξίσου αμφιταλαντευόμενο – από την μια η σπιρτόζα ματιά του «Nunta Muta» (που το απολαύσαμε από την Λέσχη μας), και από την άλλη η σοβαρότητα της ταινίας με την οποία θα κλείσουμε το αφιέρωμά μας.

Ρουμανία, 1987. Η χώρα ζει τις τελευταίες στιγμές της Κομμουνιστικής δικτατορίας του Τσαουσέσκου. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όπου το καθεστώς πνέει τα λοίσθια και κάνει τις τελευταίες, απέλπιδες προσπάθειες να σταθεί όρθιο, δύο συμφοιτήτριες και φίλες, η Οτιλια και η Γκαμπριέλα, πρέπει να πάρουν μια σημαντική απόφαση: η Γκαμπριέλα αν θα τερματίσει παράνομα μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, και η Οτιλια αν θα σταθεί στο πλευρό της φίλης της  ή αν θα υποκύψει στον φόβο μιας κοινωνίας και ενός καθεστώτος που αντιμετωπίζει την έκτρωση σαν έγκλημα.

Άλλη μια προσωπική, ανθρώπινη ιστορία βρίσκεται στο επίκεντρο της σημερινής ταινίας, ένα σκληρό σχόλιο πάνω σε ένα θέμα που, ακόμα και σήμερα, διχάζει – τις εκτρώσεις. Θα μπορούσε αυτό το σχόλιο να δωθεί στο σήμερα και να είναι εξίσου αποτελεσματικό, όμως ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος, Κριστιαν Μουνγκιου, επιλέγει το χρονικό πλαίσιο της δικτατορίας για να εμπλουτίσει το σχόλιό του με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες. Το αποτέλεσμα είναι ένα ρεαλιστικό θρίλερ που καταγράφει με ωμό ρεαλισμό και με σχεδόν χειρουργικής ακρίβειας αναλυτικότητα την Οδύσσεια των χαρακτήρων του. Δίκαια απέσπασε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 2007 και εξίσου δίκαια συγκαταλέγεται ανάμεσα στις καλύτερες – αν όχι η καλύτερη – Ευρωπαϊκές ταινίες της χρονιάς.

Η Ρουμανία, λοιπόν, κλείνει το αφιέρωμά μας στον Βαλκανικό Κινηματογράφο. Μια χώρα με πολύπλευρη προσωπικότητα, με μια ταυτότητα μοναδική που κινείται ανάμεσα σε δυο κόσμους: στον τυπικά και ουσιαστικά Βαλκανικό, και στην Ανατολική Ευρώπη. Και, ακριβώς όπως αυτή η πολύπαθη των Βαλκανίων κινείται ανάμεσα στην Ανατολή και στην Δύση, δημιουργώντας στο τέλος το δικό της, μοναδικό χρώμα, έτσι και η Ρουμανία βρίσκει τον εαυτό της συγχωνεύοντας όλα αυτά που την περικυκλώνουν. Και ο κινηματογράφος της είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να διαπιστώσει κανείς κάτι τέτοιο.

Προβολή : Grbavica – Σεράγεβο σ’Αγαπώ

Συνεχίζοντας το αφιέρωμά της στο Βαλκανικό Σινεμά. η Κινηματογραφική Λέσχη Αταλάντης προβάλλει την ταινία «Σεραγεβο σ’Αγαπώ», μια ανθρώπινη ιστορία που εκτυλίσσεται λίγα χρόνια μετά από έναν απάνθρωπο πόλεμο. Η προβολή θα γίνει στις 18 Νοεμβρίου, ημέρα Δευτέρα και ώρα 20:30, στην αίθουσα προβολών του Κωνσταντινείου Πνευματικού Κέντρου. Σας περιμένουμε!

Σεραγεβο σ’Αγαπώ

Μπορεί ένας πόλεμος να μονοπωλεί το ενδιαφέρον σε κάθε έκφανση της ζωής ενός λαού – φυσικά, και στο σινεμά του – αλλά αυτό στο οποίο πραγματικά αξίζει να επικεντρωθεί κανείς, είναι οι μικρές, ανθρώπινες, προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων που τον βιώνουν. Συνεχίζοντας το αφιέρωμά μας στον Βαλκανικό Κινηματογράφο, η ταινία «Σεράγεβο σ’Αγαπώ» κάνει ακριβώς αυτό: συγκεντρώνει το βλέμμα και την σκέψη μας σε μια προσωπική ιστορία, η οποία εκτυλίσσεται στην μεταπολεμική Βοσνία, στην πρωτεύουσά της, το Σεράγεβο και, ακόμη πιο συγκεκριμένα, στην συνοικία Γκρμπάβιτσα – το όνομα της οποίας είναι και ο πρωτότυπος τίτλος της ταινίας.

Κεντρικό πρόσωπο είναι η Έσμα. Εργαζόμενη σε νυχτερινό κέντρο, με τον άντρα της αγνοούμενο στον πόλεμο και με μια κόρη, την Σάρα, στο μεταίχμιο της εφηβείας, η Έσμα γνωρίζεται με τον Πέλντα, ο οποίος εργάζεται ως μπράβος στο ίδιο μπαρ. Η Σάρα μεγάλωσε πιστεύοντας ότι είναι κόρη ήρωα του Σερβο-Βοσνιακού πολέμου. Ανάμεσα στον έρωτα που αναπτύσσεται με τον Πέλντα, και το ένοχο μυστικό που σημαδεύει την ζωή της, η Έσμα προσπαθεί να διατηρήσει τις ισορροπίες της ταραγμένης ζωής της και παράλληλα να βρει μια δίοδο επικοινωνίας με την κόρη της.

Πέρα από το σουρεαλιστικό χιούμορ το οποίο περιστασιακά μας προσφέρει, το Βαλκανικό Σινεμά είναι, κατά κύριο λόγο, ένα σινεμά που επικεντρώνεται στην τραγικότητα. Είναι φυσιολογικό: τα Βαλκάνια είναι μια χαοτική, ταραγμένη περιοχή, χωρίς αρχή, μέση και τέλος, μια πραγματική χοάνη ζωών, πολιτισμών και ιδεολογιών, στην οποία ο καθένας βρίσκει αυτό που θέλει, χωρίς στην ουσία να βρίσκει τίποτα. Αναμενόμενα, ο Βαλκανικός Κινηματογράφος αντικατοπτρίζει αυτό το χάος, άλλοτε με ρεαλιστική σκληρότητα, άλλοτε με μια πιο απαλή προσέγγιση που, ωστόσο, δεν στοχεύει στο να απαλύνει τις άκρες μιας πολυτάραχης ζωής. Στην δεύτερη κατηγορία ανήκει η ταινία μας. Σκηνοθετημένη από την Γιασμίλα Ζμπάνιτς, το γυναικείο της άγγιγμα προσπαθεί να μας ενημερώσει και να μας διδάξει, χωρίς υπερβολές και χωρίς να καταφεύγει στις ωμότητες και την σκληρότητα του πολέμου. Μας δίνει μια προσωπική, μικρή ιστορία, σκληρή στην ουσία της αλλά ευαίσθητη στην απόδοσή της.

Ο πόλεμος – οποιοσδήποτε πόλεμος – σίγουρα επηρεάζει τις ζωές των ανθρώπων, πριν, κατά την διάρκεια, αλλά και μετά. Αλλά είναι αυτές οι ζωές, οι μικρές, προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων αυτών, που υφαίνονται στον χρόνο και δημιουργούν την μεγαλύτερη Ιστορία, την ιστορία ενός ολόκληρου λαού που μένει χαραγμένη στην μνήμη. Το Βαλκανικό Σινεμά έχει την τάση να αποδομεί  αυτή την μεγαλύτερη Ιστορία, και να αποδίδει τις μικρότερες ιστορίες που την απαρτίζουν. Με άποψη, τόσο πολιτική όσο και ιδεολογική. Αυτή είναι και η αξία του. Και, ας μην ξεχνάμε, αυτές οι μικρές ιστορίες είναι που έχουν την πραγματική αξία.

Προβολή : The Edge Of Heaven – Η Ακρη Του Ουρανού

Με έναν από τους πιο σημαντικούς δημιουργούς του Τούρκικου Σινεμά, τον Fatih Akin, η Κινηματογραφική Λέσχη Αταλάντης συνεχίζει την πορεία της στο Βαλκανικό Σινεμά. Η «Άκρη Του Ουρανού» θα προβληθεί την Δευτέρα, 11 Νοεμβρίου, στις 20:30 το βράδυ, στην Αίθουσα προβολών του Κωνσταντινείου Πνευματικού Κέντρου. Είναι μια ταινία που δεν πρέπει να χάσετε!

The Edge Of Heaven

Είναι αμφίβολο το αν ο Τούρκικος Κινηματογράφος μπορεί να ενταχθεί σ’αυτόν τον ευρύτερο χώρο που ονομάζεται «Βαλκανικό Σινεμά» – τα επιχειρήματα εκατέρωθεν είναι πειστικά και άκρη δεν είναι εύκολο να βγει – αλλά η γείτονας φιγουράρει πάντα σ’όλες τις σχετικές λίστες και η θεματική του δεν απέχει και πολύ. Κυριότερος και ίσως πιο σημαντικός εκπρόσωπος (αν και ζει και εργάζεται στην Γερμανία) ο Fatih Akin έχει συμβάλει τα μέγιστα στο να βγει εκτός συνόρων ο κινηματογράφος της Τουρκίας, να βραβευτεί ουκ ολίγες φορές σε διεθνές επίπεδο και να τυγχάνει του σεβασμού όχι μόνο στην από δω πλευρά του Ατλαντικού αλλά και στην Αμερική. Η «Άκρη Του Ουρανού» είναι μια από τις πιο προσωπικές και ανθρώπινες στιγμές του Τούρκου σκηνοθέτη και μια από τις χαρακτηριστικότερες αυτού του είδους κινηματογράφου.

Η ταινία μας αφηγείται σπονδυλωτά, μέσα από τρεις πράξεις, τις συγκρούσεις, τις σχέσεις και την προσωπική. ανθρώπινη περιπέτεια μιας (χαλαρά συνδεδεμένης) οικογένειας Τούρκων μεταναστών που ζουν και εργάζονται στην Γερμανία.
Στην πρώτη πράξη, ο Αλί, συνταξιούχος και χήρος, αποφασίζει να προσφέρει ένα μηνιαίο εισόδημα στην πόρνη Γιετερ, με τον όρο να μείνει μαζί του και να εγκαταλείψει το επάγγελμά της.  Μετά από τον εκβιασμό που δέχεται από δύο Τούρκους Μουσουλμάνους, η Γιετερ δέχεται την προσφορά του Αλί, και μετακομίζει σπίτι του. Ο γιος του Αλί, ο Νεχατ, καθηγητής σε Γερμανικό Πανεπιστήμιο, δεν αντιδρά στην παρουσία μιας γυναίκας «χαλαρών ηθών», αν και έχει τους ενδοιασμούς του. Ένα τραγικό συμβάν – μεθυσμένος, ο Αλι σκοτώνει κατα λάθος την Γιετερ και καταδικάζεται σε φυλάκιση – ο Νεχατ αποφασίζει να ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη, όπου ζει η 27χρονη κόρη της Γιετερ, και να την βρει, καθώς έχει να δώσει σημεία ζωής εδώ και κάποιους μήνες.
Στην δεύτερη πράξη της ταινίας, παρακολουθούμε την ιστορία της Αϋταν, της κόρης της Γιετερ. Μέλος μιας Αριστερής ομάδας αντίστασης, μετά από μια σύγκρουση με της αστυνομία, η Γιετερ βρίσκεται στην Γερμανία, ψάχνοντας για την μητέρα της, χωρίς χρήματα και χωρίς καμία πληροφορία. Εκεί, γνωρίζεται με την Λοττε, μια φοιτήτρια η οποία προσφέρει στην Αϋταν ρουχα, φαγητό αλλά και την αγάπη της. Οι Γερμανικές Αρχές αποφασίζουν ότι η Αϋταν δεν πληροί τις προϋποθέσεις για πολιτικό άσυλο και έτσι διώχνεται πίσω στην Τουρκία, όπου και φυλακίζεται. Καταρρακωμένη, η Λoττε αποφασίζει να ταξιδέψει στην Τουρκία για να ελευθερώσει την αγαπημένη της.
Στην τρίτη και τελευταία πράξη, οι δύο πρώτες πράξεις αλληλοσυνδέονται. Ο Αλί αποφυλακίζεται και εκτοπίζεται πίσω στην Τουρκία και η μητέρα της Λοττε, μετά τον τραγικό θάνατο της τελευταίας, αποφασίζει να ταξιδέψει στον τόπο του θανάτου της κόρης της και να αναλάβει να απελευθερώσει την Αϋταν. Εκεί γνωρίζεται με τον Νεχατ, ο οποίος έχει αγοράσει ένα μικρό βιβλιοπωλείο και ζει πλέον μόνιμα στην Κωνσταντινούπολη.

Το είπαμε στην αρχή αλλά δεν πειράζει να το επαναλάβουμε: η «Άκρη Του Ουρανού» είναι από τις πιο προσωπικές και συναισθηματικά φορτισμένες ταινίες του Akin. Σκληρή στην κριτική των ανθρωπίνων συναισθημάτων αλλά εξίσου σκληρή και στην κριτική στην κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα των μεταναστών, η ταινία δίκαια έφυγε με το Βραβείο Σεναρίου από το Φεστιβάλ των Κανών για το οξυδερκές σενάριο του Akin το οποίο, μέσα από την πολυπλοκότητα των χαρακτήρων, των καταστάσεων, των αιτιών και των αιτιατών που τις συνδέουν (πολυπλοκότητα την οποία, όμως, δεν δυσκολευόμαστε να παρακολουθήσουμε) καταλήγει σε μια και μόνη ανθρώπινη κατάσταση: την συγχώρεση. Πατέρας και γιος κάθονται στην άκρη της θάλασσας και ψαρεύουν. Μετά απ’όσα έγιναν, όσα διαδραματίστηκαν μεταξύ τους, όσα έσπασαν και όσα προσπάθησαν να ξαναενωθούν, είναι σα να μην άλλαξε τίποτα μεταξύ τους. Χαρακτήρες έχουν αλλάξει, πάθη έχουν βγει στην επιφάνεια αλλά στο τέλος, ο πατέρας συγχωρεί τον γιο και ο γιος τον πατέρα. Παρ’ότι ακούγεται σαν ένα από τα αιώνια κλισέ του κινηματογράφου, το τέλος της «Άκρης Του Ουρανού» δεν είναι happy end. Είναι realistic end.

Ο Τούρκικος Κινηματογράφος απέχει από αυτό που όλοι αναγνωρίζουμε σαν «Βαλκανικό Σινεμά»: δεν έχει την ζωντάνια του «Nunta Muta» που απολαύσαμε μερικούς μήνες πριν, ούτε τον σουρεαλιστικό χαβαλέ ενός Κουστουρίτσα. Έχει βάθος συναισθημάτων και σκέψεων, καθώς κλίνει πιο πολύ προς την τραγικότητα του Κινηματογράφου της  Μέσης Ανατολής. Γιατί τον εντάσσουμε τότε στο σινεμά της «από δω πλευράς» του Βοσπόρου; Μάλλον γιατί και τα δύο ήδη πραγματεύονται ένα κοινό σημείο: τον άνθρωπο ως αισθηματικό πλάσμα που δεν ζει απλώς τις καταστάσεις του, αλλά καθορίζεται από αυτές.