Monsieur Lazhar

Από την στιγμή που γεννιόμαστε μέχρι την στιγμή που θα πεθάνουμε, υπάρχουν άτομα γύρω μας που μας καθορίζουν. Είναι αυτοί που λαξεύουν την προσωπικότητά μας, που μας δίνουν στοιχεία του χαρακτήρα μας, που προφητεύουν με τις πράξεις, τις ιδέες, την ίδια τους την ύπαρξη, ποιοί είμαστε και ποιοι μπορούμε να γίνουμε. Μερικές φορές προς το καλύτερο, άλλες πάλι προς το χειρότερο, αυτοί οι άνθρωποι είναι αναπόφευκτοι, το ίδιο και η επιρροή τους πάνω μας. Δεν υπάρχουμε σε καθεστώς απομόνωσης – συνυπάρχουμε και ενυπάρχουμε. Σ’αυτό τον κόσμο, πρέπει να ζήσουμε μαζί με άλλους ανθρώπους και δεν υπαρχει τίποτα που να μπορεί να το αλλάξει αυτό.
Χωρίς αμφιβολία, ο νους μας πάει αυτόματα στην οικογένειά μας. Είναι τα πρώτα άτομα που θα συναντήσουμε σ’αυτόν τον κόσμο, οι πρώτοι άλλοι άνθρωποι που θα αρχίσουν να μας επηρρεάζουν από τα πρώτα εκείνα δραματικά λεπτά της ύπαρξής μας – λεπτά που, αν και όλοι τα έχουμε ξεχάσει, είναι τα πιό σημαντικά και τα πιό δύσκολα λεπτά που θα ζήσουμε ποτέ. Υπάρχει όμως μια άλλη ομάδα ανθρώπων,την οποία θα συναντήσουμε πολύ αργότερα, μια κάστα της οποίας η επηρροή είναι εξίσου σημαντική με αυτή των γονιών μας: οι δάσκαλοί μας. Δεν έχει σημασία το πολιτισμικό και πολιτιστικό πλαίσιο στο οποίο γεννιόμαστε, δεν έχει σημασία ούτε η εποχή ούτε η περιοχή στην οποία μας έφερε η τύχη. Δάσκαλοι (και όχι απαραίτητα με την έννοια που όλοι υποθέτουμε, αυτή του σχολικού δασκάλου, αλλά με την ευρύτερη και πιό ασαφή έννοια αυτού που μεταδίδει την γνώση) υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Το πως θα μας επηρρεάσουν, εξαρτάται τόσο από εμάς όσο και από τους ίδιους, καθώς και από το πως έχουν επηρρεαστεί οι ίδιοι από άλλους. Πρόκειται για μια ατέλειωτη αλυσίδα επιρροής και διαμόρφωσης, στην οποία ένας κρίκος είμαστε εμείς. Στο μέλλον, θα υπάρξουν άνθρωποι που θα επηρρεαστούν από τις δικιές μας πράξεις και επιλογές.

Η σχέση δασκάλου και μαθητευόμενου είναι το κεντρικό θέμα της ιστορίας του Bashir Lazhar. Μετανάστης στον Καναδά από την Αλγερία, ο Bashir προσλαμβάνεται σαν αντικαταστάτης της δασκάλας μιας τάξης του δημοτικού, παρ’όλο που ο ίδιος δεν ήταν ποτέ διαπιστευμένος δάσκαλος – ήταν ιδιοκτήτης εστιατορίου. Η δασκάλα την οποία κλήθηκε να αντικαταστήσει αυτοκτόνησε, γεγονός που επηρρεάζει τόσο τις σχέσεις του με τους νέους μαθητές του, οι οποίοι πρέπει να συμβιβαστούν με το γεγονός, όσο και τον ίδιο, μέσα από την προσωπική τραγωδία του χαμού της οικογένειάς του πριν μερικά χρόνια. Μέσα σ’αυτό το βαρύ κλίμα συναισθημάτων, ο Bashir πρέπει να αντιμετωπίσει το νέο του περιβάλλον, να προσαρμοστεί σε αυτό και να βρει μια διοδο επικοινωνίας με τα παιδιά που ζουν το δικό τους δράμα.

Η σχέση δασκάλου-μαθητή αυτόματα φέρνει στο νου τον «Κύκλο Των Χαμένων Ποιητών» του Peter Weir, και δεν είναι λίγοι οι οποίοι συνέκριναν το «Monsieur Lazhar» με το ορόσημο των σχολικών δραμάτων. Ενώ όμως το αριστούργημα του Weir παρουσιάζει μια πιο clean-cut εικόνα του εκπαιδευτικού συστήματος και του πως αυτό επηρρεάζει την ψυχοσύνθεση ενός μαθητή, ο Phillipe Falardeau, νεόκοπος στα σκηνοθετικά πράγματα, διευρύνει την ματιά του και πέρα από το αυστηρό πλαίσιο των προσωπικών σχέσεων. Το «Monsieur Lazhar» έχει και πολιτικές προεκτάσεις, οι συγκρούσεις και οι εντάσεις μεταξύ των χαρακτήρων είναι καθρέφτης των συγκρούσεων και των εντάσεων του ευρύτερου κοινωνικοπολιτικού πλαισίου στο οποίο εκτυλίσσονται. Από αυτή την σκοπιά, το «Monsieur Lazhar» είναι περισσότερο ένα κοινωνικό και λιγότερο ένα ανθρώπινο δράμα – ο Weir επικεντρώνεται στα πρόσωπα και στην ψυχοσύνθεσή τους, ο Falardeu έχει σαν κύριο θέμα την ίδια την κοινωνία. Και οι δυό πετυχαίνουν τον σκοπό τους.
Τον Mohamed Fellag – ή, σκέτο Fellag, όπως είναι ευρύτερα γνωστός – δεν τον ξέρουμε στα καθ’υμάς. Κωμικός, θεατρικός ηθοποιός και συγγραφέας, ο Mohamed Said Fellag όπως είναι το πλήρες όνομά του, γεννήθηκε το 1950 στο Αλγέρι, και από το 1975 υπάρχει δυναμικά στα θεατρικά πράγματα. Στον ρόλο του Bashir Lazhar κουβαλάει έναν δραματικό ρόλο, απαλύνωντας τις άκρες του με την νότα κωμωδίας στην οποία διέπρεψε όλα τα προηγούμενα χρόνια. Ο Bashir Lazhar, παρά την προσωπική του τραγωδία, παρά τις δραματικές καταστάσεις τις οποίες ζει, δεν είναι ένας αυστηρά δραματικός χαρακτήρας. Είναι ένας κωμικοτραγικός χαρακτήρας, ένας άνθρωπος που, παρά τα όσα ζει, καταφέρνει να μας κάνει να χαμογελάσουμε λίγο. Η ισορροπίες είναι πολύ λεπτές σε τέτοιους ρόλους – το δραματικό μπορεί να γίνει γελοίο πολύ εύκολα – και, ευτυχώς, ο Fellag καταφέρνει να τις διατηρήσει στο επίπεδο που πρέπει.
Νεόκοπη στα κινηματογραφικά και η συμπρωταγωνίστριά του, η πιτσιρίκα Sophie Nelisse, έχει τον ρόλο της Alice, ένας ρόλος που δρα σαν γέφυρα μεταξύ της ψυχοσύνθεσης του δασκάλου της και του περιβάλλοντος στο οποίο ζει. Είναι ο πρώτος κινηματογραφικός ρόλος της καριέρας της Sophie, και θα ήταν άδικο να την κρίνουμε αυστηρά. Μέσα από το πρίσμα της ταινίας και μόνο, η μικρή τα καταφέρνει θαυμάσια και αρέσει, τόσο, ώστε να θέλουμε να την ξαναδούμε και στο μέλλον.

Ο Καναδέζικος Κινηματογράφος, και δη ο γαλλόφωνος, μόλις τα τελευταία χρόνια άρχισε να εμφανίζεται σαν δυνατός παίχτης στα πράγματα της Εβδομης Τέχνης. Από το 2003 που έγινε το μεγάλο μπαμ με την «Επέλαση Των Βαρβάρων» μέχρι σήμερα, όλο και περισσότερες ταινίες τραβούν την προσοχή. «Μέσα Από Τις Φλόγες» – το οποίο και είδαμε – , αυτή εδώ η ταινία, το φρέσκο «War Witch», οι καναδοί φιγουράρουν σαν κινηματογραφιστές παντώς καιρού αλλά με μια πολυ προσωπική ματιά. Είναι ένας πολυπολιτισμικός κινηματογράφος, ένα είδος κινηματογράφου που μιλάει σε όλους μας, αλλά αναπόφευκτα δικός τους. Είναι ένα είδος κινηματογράφου που, όπως και να’χει, αξίζει να ανακαλύψουμε σιγά-σιγά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: