Soul Kitchen

Θα προσπαθήσω να είμαι ειλικρινής στον αναγνώστη αυτής της κριτικής: όσες φορές και να προσπάθησα, δεν τα κατάφερα. Για κάποιο λόγο, το να ξεκινήσω ένα άρθρο για μια ταινία με θέμα την μαγειρική, φαίνεται αδύνατο. Ευτυχώς, εκεί που ήμουν έτοιμος να παραδώσω τα όπλα, ήρθε ο Anthony Lane του New Yorker και η κριτική του «Soul Kitchen» για να με βγάλουν από την δύσκολη θέση. Προσέξτε λοιπόν τι γράφει:

«Οι ταινίες με θέμα το φαγητό είναι προσωπική υπόθεση. Έχω πια χάσει τον λογαριασμό του πόσες φορές έχω υποστεί ταινίες που σε κάνουν να πλαταγιάζεις την γλώσσα σου, να νοιώθεις την καρδιά σου χορτάτη, να σου τρέχουν τα σάλια. Για να μην αναφερθώ σε ταινίες μαγειρικής με – υποτίθεται – κρυφά νοήματα, σαν το «Chocolat» ή το «Like Water For Chocolate». Όλες αυτές δεν μένουν στην μνήμη σου περισσότερο απ’ότι θα έμενε ένα αξιοπρεπές γεύμα δύο πιάτων. Υπάρχουν παραδείγματα που αντέχουν περισσότερο στον χρόνο, σαν το «Δείπνο της Μπαμπετ» ή το «Μεγάλη Νύχτα» οι οποίες, αν και γεμάτες από γευστικές λεπτομέρειες, προχωρούν ακόμη πιο πέρα από το φαγητό…Όλες όμως ξεκινούν από την ίδια βασική ιδέα: το ότι το φαγητό είναι ένας από τους ισχυρότερους κοινωνικούς δεσμούς, αμβλύνει τις εντάσεις και ηρεμεί τις καταστάσεις. Πόσες φορές όμως έχουμε βρεθεί σε ένα τραπέζι όπου οι ελπίδες μας για ηρεμία εξαφανίζονται σιγά-σιγά με κάθε παράξενο πιάτο που μας σερβίρεται; Η πραγματικότητα είναι μια: οι καρδιές των ανθρώπων ζούν σε ισορροπίες τόσο λεπτές όσο αυτές της παρασκευής ενός σουφλέ τυριών. Όσο εύκολα μπορεί να πετύχει το σουφλέ, άλλο τόσο εύκολα μπορεί να αποτύχει».

Σε αυτό το μονοπάτι κινειται το «Soul Kitchen» του Fatih Akin. Κι ενώ στις προηγούμενες ταινίες του  ο Τουρκο-Γερμανός σκηνοθέτης μας έδειχνε ζωές και χαρακτήρες που ζούσαν στην τραγικότητα, εδώ ακολουθεί μια πιο light προσέγγιση.

Ο Ζήνος Καζαντζάκης (ναι, το επώνυμο δεν είναι καθόλου τυχαίο!) είναι ο ιδιοκτήτης ενός εστιατορίου στο Αμβούργο, το οποίο βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ο αδερφός Ηλίας, απατεώνας μεγάλου βεληνεκούς, βρίσκεται στην φυλακή, αλλά τον επισκέπτεται τακτικά με «ειδικές άδειες» ζητώντας του δουλειά – όση δουλειά χρειάζεται για να κοροϊδεύει τις Αρχές και να συνεχίζει τις κλοπές του. Η κοπέλα του Ζήνου, η Nadine, ετοιμάζεται να φύγει για δουλειές στην Κίνα, ένας παλιός του γνώριμος από το σχολείο, ο Thomas, τώρα επιχειρηματίας, θέλει να αγοράσει το εστιατόριο. Ανάμεσα σε όλα αυτά, υπάρχει κι ο σεφ του εστιατορίου ο Shayn, ενας άξεστος αλλά παμπόνηρος μάγειρας με βλέψεις υψηλής μαγειρικής. Προσθέστε στο μείγμα και μια ξεγυρισμένη δισκοπάθεια, έναν «δόκτορα εναλλακτικής ιατρικής» (διάβαζε «απατεώνας») και μια φυσιοθεραπεύτρια την οποία ερωτεύεται ο Ζήνος, και θα καταλάβετε το πόσο εκρηκτικό είναι το όλο μείγμα.

Ο Fatih Akin βεβαια,μας έχει συνηθίσει σε εκρηκτικά μείγματα. Αλλά, ενώ συνήθως δεν χαρίζεται όταν σερβίρει «βόμβες» (δεν χαρίστηκε ούτε στο «Head-On» ούτε στο «Edge Of Heaven«, δύο από τις πιο αποκαρδιωτικές και στεγνωτικές ταινίες της τελευταίας δεκαετίας), στο «Soul Kitchen» δουλεύει πιο χαλαρά. Εδώ δεν υπάρχουν δευτερα και τρίτα επίπεδα σκέψης – ακόμα και η πολυπολιτισμικότητα της ιστορίας είναι επιφανειακή, είναι απλά «αυτό που είναι», χωρίς να καλεί τον θεατή σε σκέψεις και αναλύσεις επί του θέματος της μετανάστευσης. Κάλεσμα υπάρχει,αλλά μας καλεί μόνο να απολαύσουμε αυτό που βλέπουμε. Debate και ιδεολογικές κόντρες, ας τα αφήσουμε για κάποια άλλη ταινία. Μήπως έχασε την ματιά του, δικαιολογημένα μπορεί να απορήσει κάποιος που παρακολουθεί την φιλμογραφία του τουρκο-γερμανού σκηνοθέτη. Κάθε άλλο. Απλά ο Akin είναι ένας από αυτούς τους σκηνοθέτες που δεν φοβούνται να ρισκάρουν την εικόνα τους.
Ο «δικός μας» Adam Bousdoukos βρίσκεται για μια ακόμη φορά μπροστά από την κάμερα, στην πέμπτη του συνεργασια με τον Akin και στον ρόλο του Ζήνου, σε ένα ακόμη σίγουρο στοίχημα και για τους δύο. Αν το διάσημο δημιούργημα του συνωνόματού του, ο Αλέξης Ζορμπάς, είναι πιά συνώνυμο της ελληνικής λεβεντιάς, ο Ζήνος Καζαντζάκης είναι συνώνυμο του έλληνα φουκαρά. Ένας σύγχρονος Καραγκιόζης, κουβαλάει στην πλάτη του την γκαντεμιά ενός λαού που ζει υπό το καθεστώς φάπας. Όλα πάνε στραβά, σουρεαλιστικά στραβά, θεότρελα στραβά και, όσο κι αν προσπαθεί να βρει την άκρη και να φτιάξει την ζωή του, άλλο τόσο αποδεικνύει οτι το έχει στο αίμα του να μπλέκει με τους λάθος ανθρώπους την λάθος ώρα. Ακόμη κι όταν η πολυπόθητη επιτυχία έρχεται, και το τέλος είναι κλασικά happy, καταλαβαίνεις ότι οι περιπέτειές του δεν έχουν τέλος. Κι ακόμη χειρότερα, καταλαβαίνεις ότι δεν θες οι περιπέτειές του να έχουν τέλος.
Δίπλα του, άλλο ένα «στανταράκι» για τον Akin. Ο Birol Ünel στον ρόλο του Shayn, του μάγειρα με τον εγωισμό και το μπρίο ενός αρχισεφ με τριακόσιες χιλιάδες αστέρια Μισελεν, είναι πραγματικός πύραυλος σε κάθε σκηνή της ταινίας. Στην πραγματικότητα, ο Shayn δεν είναι τίποτε άλλο από ακόμα ένας άξεστος απατεώνας, που σερβίρει πλαστικό φαγητό για δημιούργημα υψηλής γαστρονομίας, (πιστεύοντας το κι από πάνω!), ένας ακόμα απατεώνας από τους πολλούς που περιτριγυρίζουν τον δύστυχο Ζήνο. Ο Ünel πραγματικά σηκώνει την ταινία στους ώμους του, μια απολαυστική ερμηνεία από έναν ηθοποιό-παρακαταθήκη, τόσο για τον Γερμανικό όσο και, γενικότερα, για τον Ευρωπαϊκό Κινηματογράφο.

«Κουζίνα Με Ψυχή», λέει σε κάποια στιγμή ο Shayn στον Ζήνο, εντυπωσιάζοντάς τον με ακόμα ένα ανούσιο φληνάφημα. «Soul Kitchen» μας λέει και ο Akin, τινάζοντας από πάνω του την σκόνη της σοβαρότητας που τον καλύπτει,και καλώντας μας να κάνουμε απλά το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στον νου: να το διασκεδάσουμε. Τελικά, το «Soul Kitchen» είναι ακριβώς αυτό γύρω από το οποίο περιστρεφεται: ένα πιάτο. Ένα χορταστικό πιάτο σουρεαλισμού, κωμικοτραγικών καταστάσεων, εκπληκτικών χαρακτήρων και μαύρης, σλαπστικ κωμωδίας. Όλα τα συστατικά σε γενναίες δόσεις που χορταίνουν,και αφήνουν μια γλυκόπικρη επίγευση σε κάθε θεατή που απλώς θέλει να περάσει καλά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: