Incendies

http://rurbanistique.files.wordpress.com/2011/03/incendies-greek-poster-final.jpgΟ πόλεμος δεν καταστρέφει μόνο όσους πολεμούν, ή τους αθώους που βρίσκονται στη μέση. Τα μεγαλύτερα θύματα ενός πολέμου είναι οι επόμενες γενιές, αυτοί που θα κληρονομήσουν την κατεστραμμένη γη, τα χαλάσματα των πόλεων, τις μνήμες και τις ενοχές αυτών που έζησαν την φρίκη. Είναι αυτές οι γενιές, οι γιοι και οι κόρες των στρατιωτών, των αμάχων θυμάτων, των πολιτικών που κινούν τα νήματα, των αδυνάτων που τους ακολούθησαν.Αυτές οι γενιές πρέπει να κουβαλήσουν το βάρος. Κι απ’όποια πλευρά και να είναι αυτές οι γενιές, το βάρος αποδεικνύεται δυσβάσταχτο.

Δύο δίδυμα αδέρφια, η Jeanne και ο Simon, παρεβρίσκονται στο άνοιγμα της διαθήκης της μητέρας τους. Η Nawal Marwan, μετανάστρια παλεστινιακής καταγωγής, μοιράζει στα παιδιά της τα υπάρχοντά της και, μαζί με τα χρήματα και τα υλικά αγαθά, τους μοιράζει και ένα τρομερό μυστικό: ο πατέρας τους ζει, και υπάρχει ακόμα ένας αδερφός, χαμένος από καιρό. Ο Simon απομακρύνεται – ποτέ δεν τα πήγαινε καλά με την μητέρα του και το μόνο που δεν θέλει είναι κι άλλα προβλήματα. Αντίθετα, η Jeanne θέλει να μάθει την αλήθεια. Ταξιδεύει στην Μέση Ανατολή με σκοπό να φωτίσει το παρελθόν της μητέρας της, να μάθει την αλήθεια για μια γυναίκα που τελικά ήταν μια άγνωστη. Η επιμονή της είναι τέτοια που δεν υπολογίζει το τίμημα που θα πρέπει να πληρώσει όταν ανοιχτεί αυτό το κουτί της Πανδώρας, όταν τα φαντάσματα ξεθαφτούν, όταν μάθει τελικά μια αλήθεια που ίσως έπρεπε να αφήσει θαμμένη στη στάχτη του Παλεστινο-Ισραηλινού πολέμου.

Πολιτικός σκηνοθέτης, ως επί το πλείστον, ο Denis Villeneuve, τον έχουμε μάθει από το «Maelstrom» και το «Polytechnique», και έχουμε ήδη καρφωμένο το βλέμμα μας πάνω του. Αν και Καναδός, κουβαλάει πάνω του κάθε ψήγμα του Ευρωπαικού Κινηματογράφου με τον οποίο έχει μεγαλώσει: στιβαρότητα, αμεσότητα, ρεαλισμός. Στο «Incendies» δεν καταφευγει σε χολλυγουντιανά κόλπα εντυπωσιασμού ή politically correct δηλώσεις. Ο Αραβο-Ισραηλινός πόλεμος είναι σκληρός – όπως όλοι οι πόλεμοι άλλωστε – και εξίσου σκληρή είναι η ματιά του Neville. Η αλήθεια πονάει. Η πραγματικότητα πονάει. Ο φακός δεν λυπάται κανέναν. Έτσι πρέπει.
Στον ρόλο της Jeanne, η Mélissa Désormeaux-Poulin ερμηνεύει λιτά και με ρεαλισμό έναν, ούτως ή άλλως, απλό (όχι απλοϊκό) ρόλο. Παρά το πλούσιο βιογραφικό της, η νεαρή Γαλλοκαναδή πρώτη φορά καλείται να σηκώσει το βάρος μιας γυναίκας που έζησε όλη της την ζωή σε ένα ψέμα. Τα καταφέρνει θαυμάσια. Πολλές φορές είναι καλό να ζει κάποιος στην άγνοια του παρελθόντος, αλλά κάτι τέτοιο μπορεί να αποδειχτεί δίκοπο μαχαίρι. Τι κάνεις όταν το παρελθόν έρχεται σε σένα; Συνεχίζεις να ζεις στην ευλογημένη άγνοια, ή σηκώνεσαι και το αντιμετωπίζεις; Κι αν βρεις το θάρρος και το κάνεις, ποιές οι συνέπειες; Είσαι έτοιμος να τις υποστείς; Είσαι έτοιμος να πληρώσεις το τίμημα; Τέτοιου είδους ερωτήματα η Jeanne δεν έχει θέσει στον εαυτό της. Όταν τα θέτει, καταλαβαίνει ότι πρέπει να απαντηθούν. Αλλιώς δεν θα υπάρξει ποτέ η λύτρωση.
Στον αντίποδα, ο αδερφός της Simon ερμηνευεται συνεσταλμένα από τον Maxim Gaudette. Έχει ξανασυνεργαστεί με τον Villeneuve και βλέπεις την άνεση με την οποία καλείται να χειριστεί τον ρόλο.Αν και δίδυμος αδερφός της Jeanne, ο Simon επιλέγει τον απλό δρόμο: αυτόν της άγνοιας. Ίσως είναι φόβος αυτός που τον ωθεί σε αυτή την απόφαση, ίσως είναι αδυναμία χαρακτήρα. Ποιός ξέρει; Τελικά,μπορεί και να μην έχει σημασία. Σημασία έχει ότι και αυτός, όπως και η αδερφή του, θα έρθει αντιμέτωπος με ένα παρελθόν που αναπόφευκτα θα τον επηρρεάσει ανεπανόρθωτα.
Αληθινή αποκάλυψη η Lubna Azabal, στον ρόλο της Nawal Marwan. Με μια θλιμμένη ομορφιά διάχυτη σε κάθε πλάνο, ο πόνος και το βάρος της καταστροφής δύο λαών είναι ολοφάνερα στο βλέμμα της. Μια γυναίκα που πρέπει να επιβιώσει, μια μητέρα που πρέπει να προστατέψει τα παιδιά της, όχι μονο από το χάος γύρω τους, αλλά και από το ίδιο τους το παρελθόν. Υπο το βάρος των λαθών και των αδυναμιών της, δεν μπορούμε να την κατακρίνουμε. Ο Γολγοθάς είναι όλος δικός της για να τον ανεβεί. Τα παιδιά της δεν έχουν καμία ευθύνη.

Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, ο ΟΗΕ αναγνώρισε την Παλαιστίνη σαν κράτος- παρατηρητή (ένα βήμα πριν την αναγνώριση ως ανεξάρτητο κράτος). Οι αντιδράσεις είναι άμεσες και είναι φανερό το που θα οδηγήσουν. Ένας νέος κύκλος αίματος προβλέπεται να αρχίσει, νέα θύματα θα προστεθούν στους ήδη υπερπλήρεις καταλόγους, νέες έριδες θα δημιουργηθούν, παλιά μίση θα ξαναβγούν στην επιφάνεια. Όλα αυτά, σαν ξερόκλαδα, θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την φωτιά ενός από τους πιο ηλίθιους πολέμους που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα. Σε μια τέτοια συγκυρία, μια ταινία σαν το «Incendies» είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Το μύνημά της δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο: και οι δυο πλευρές έχουν ευθύνες, και οι δυο πλευρές έχουν κάνει εγκλήματα. Σε έναν πόλεμο που δεν υπάρχουν καλοί και κακοί, αθώοι και ένοχοι, τα μεγαλύτερα θύματα είναι αυτοί που θα αναγκαστούν να κουβαλήσουν στους ώμους τους μια Ιστορία που δεν τους ανήκει.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: