Brazil

Σε μια κοινωνία του μέλλοντος όπου επικρατεί η γραφειοκρατία, η λογοκρισία και η συνεχής καταπάτηση και των πιο στοιχειωδών δικαιωμάτων, ο Sam Lowry, κατώτερος κυβερνητικός υπάλληλος, προσπαθεί να διορθώσει ένα ολέθριο λάθος του. Εξαιτίας μιας λάθους εκτύπωσης, συλλαμβάνεται και εκτελείται ο αθώος Archibald Buttle, αντί του χαρακτηρισμένου από την κυβέρνηση «τρομοκράτη» Arcibald Tuttle. Προσπαθώντας απεγνωσμένα να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα και να βρει τις απαντήσεις του μέσα στον δυστοπικό γραφειοκρατικό λαβύρινθο στον οποίο ζει, γνωρίζει την γυναίκα των ονείρων του, την Jill.

Θαρρείς βγαλμένη κατευθείαν από το μυαλό του George Orwell, το «Brazil» φέρει φαρδιά-πλατιά την υπογραφή του Terry Gilliam σε κάθε του πλάνο. Μουντή αλλά συνάμα παραμυθένια ατμόσφαιρα, με κάθε καρέ πλημμυρισμένο από εικόνες και σύμβολα, η ταινία αντικατοπτρίζει επακριβώς το χαωτικό και τρελό σκηνοθετικό μυαλό του δημιουργού του – μια κληρονομιά που πηγάζει από τις παλιές, αξέχαστες ημέρες του ως Monty Python, και θα τον ακολουθεί σε κάθε μια από τις επόμενες ταινίες του, μέχρι σήμερα – αλλά και την κοινωνία στην οποία πολλοί φοβόμαστε ότι ήδη ζούμε: την Δυστοπία του «1984«, την τρελή γραφειοκρατία και την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το βλέμμα του Μεγάλου Αδερφού. Μια κοινωνία στην οποία όλα μοιάζουν τεχνολογικά προηγμένα αλλά παραμελημένα, μια κοινωνία-μηχανή η οποία, επιφανειακά μοιάζει να δουλεύει, αλλά στο βάθος της, πίσω από κλειστές πόρτες, μοιάζει με λαβύρινθο από παλιοσίδερα χωρίς συνοχή. Αυτήν ακριβώς την κοινωνία μας δείχνει με μαεστρία ο Gilliam, χωρίς καμία αναστολή  και χωρίς φόβο και, μέσα από το πικρόχωλο χιούμορ και τους τραγικούς χαρακτήρες, μας δίνει ένα σπουδαίο μάθημα: ακόμα κι αν όλα πάνε στραβά, μπορούμε να συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε.
Αρωγός στην προσπάθεια αυτή, μια πλειάδα σπουδαίων ηθοποιών που ο καθένας διαπρέπει καθοδηγούμενος από την μαεστρία του Gilliam και την αλάνθαστη αίσθηση του στον ρυθμό και στο καδράρισμα. Πρώτος και καλύτερος ο Ουαλός Jonathan Pryce, ένας υποκριτικός χαμαιλέοντας, στον ρόλο του Sam Lowry, μας δίνει άπλετα την τραγικότητα του χαρακτήρα και κερδίζει εύκολα την συμπάθειά μας. Ακολουθούν η γοητευτική Kim Greist στον ρόλο της Jill, δυναμική, σκληρή και παράξενα όμορφη, οι μεγάλοι Ian Holm και Robert DeNiro, σε μικρότερους αλλά ζωτικούς ρόλους, και μια «αφρόκρεμα» που λειτουργεί σαν συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε όλους, με τους Michael Palin – φιλαράκι του Gilliam από τον καιρό των Python – , Bob Hoskins και την πραγματικά απολαυστική Katherine Helmond στον ρόλο της θεοπάλαβης μητέρας του Sam.
Το καλοδουλεμένο σενάριο, γραμμένο από ίδιο τον Gilliam σε συνεργασία με τον Charles Alverson, και τους  Tom Stoppard και Charles McKeown να συνεισφέρουν ο καθένας το δικό του στυλ, πέρασε από σαράντα κύματα και δεκάδες αλλαγές, για να καταλήξει στην τελευταία του μορφή αφού τα γυρίσματα είχαν ξεκινήσει. Παρά τα όποια προβλήματα, οι διάλογοι σπάνε κόκκαλα, ο ρυθμός δεν χάνεται ούτε στο ελάχιστο και τα μυνήματα τρέχουν το ένα μετά το άλλο, σε ένα από τα πιο σφιχτά και αποτελεσματικά σενάρια που έχουμε δει σε ταινία.
Στον τεχνικό τομέα, η αχαλίνωτη φαντασία του Gilliam και η δίψα του για την εικόνα, βγάζουν μάτι χωρίς να φορτώνουν με κάτι περιττό. Υιοθετόντας μια χλωμή παλέττα χρωμάτων που εξυπηρετεί απόλυτα την ταινία και την ουσία της, το «Brazil» είναι πανέμορφο και ισορροπημένο, παρά τον αρνητισμό του.  Τεχνολογία και ρετρό αισθητική δένονται αρμονικά, σε κάτι που περιγράφεται γενικά σαν techno-retro: η σύνδεση του παλιού με την νέα τεχνολογία. Το «Brazil» αποτελεί το σημείο αναφοράς.

Από τις πρώτες ταινίες του Terry Gilliam, το «Brazil» έχει απ’όλα: αγωνία και χιούμορ, απελπισία και ελπίδα, όνειρο και αδυσώπητη πραγματικότητα. Παρά τον φαντασιακό χαρακτήρα της, μας είναι γνώριμη, μερικές φορές μας δίνει την αίσθηση ότι ήδη την ζούμε, άλλες πάλι μας προειδοποιεί για το τί πρέπει να προσπαθήσουμε να αποφύγουμε. Εν τέλει, η πόρτα διαφυγής είναι ανοιχτή. Η ίδια η ταινία μας την δείχνει. Είναι το όνειρο, η φαντασία, η ελπίδα για το μέλλον. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε, είναι να την περάσουμε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: